Upławy, świąd i pieczenie okolicy intymnej należą do najczęstszych powodów konsultacji ginekologicznej. Dwie częste przyczyny tych objawów to waginoza bakteryjna oraz infekcje grzybicze pochwy. W obu przypadkach dolegliwości mogą dotyczyć wydzieliny pochwowej i dyskomfortu, ale są to różne zaburzenia, dlatego stosuje się inne leczenie.
Artykuł wyjaśnia, na co zwrócić uwagę w objawach i dlaczego warto potwierdzić rozpoznanie w gabinecie.
Waginoza bakteryjna
Co to jest?
W prawidłowej pochwie dominują bakterie ochronne (głównie Lactobacillus), które utrzymują kwaśne pH i ograniczają namnażanie innych drobnoustrojów.
Waginoza bakteryjna rozwija się wtedy, gdy zmniejsza się udział bakterii ochronnych, a zaczynają przeważać bakterie beztlenowe. Prowadzi to do zmiany pH i powstawania związków odpowiadających za charakterystyczny zapach.
Waginoza bakteryjna objawy
Najczęściej obserwuje się:
- nieprzyjemny zapach z pochwy, często opisywany jako „rybi”, zwykle wyraźniejszy po stosunku płciowym,
- wydzielinę o rzadkiej, jednorodnej konsystencji (szarawą lub białawą),
- świąd i pieczenie mogą występować, ale zwykle nie są dominującym objawem.
U części pacjentek waginoza bakteryjna może przebiegać skąpoobjawowo.
Infekcje grzybicze pochwy
Co to jest?
Infekcje grzybicze pochwy najczęściej są związane z nadmiernym namnażaniem drożdżaków Candida. Drożdżaki mogą występować w pochwie również bezobjawowo, natomiast do zakażenia dochodzi wtedy, gdy zaburzona zostaje równowaga miejscowa i rozwija się stan zapalny.
Infekcja grzybicza pochwy objawy
Typowe dolegliwości to:
- silny świąd sromu i przedsionka pochwy (często najbardziej dokuczliwy objaw),
- pieczenie, czasem ból, zwłaszcza przy oddawaniu moczu lub podczas współżycia,
- wydzielina zwykle biała, gęsta, grudkowata („serowata”),
- zaczerwienienie i podrażnienie okolicy sromu.
Infekcja grzybicza pochwy jak wygląda?
W badaniu ginekologicznym często widoczne są cechy stanu zapalnego (zaczerwienienie, obrzęk, tkliwość). Zapach zwykle nie jest objawem dominującym w niepowikłanej infekcji grzybiczej.
Jak odróżnić na podstawie objawów?
Poniższe różnice są typowe, choć nie zawsze występują w pełnym zestawie.
Jeśli dominuje zapach
Bardziej prawdopodobna jest waginoza bakteryjna, szczególnie gdy:
- zapach jest wyraźny i „rybi”,
- nasila się po stosunku,
- wydzielina jest rzadka i jednorodna.
Jeśli dominuje świąd i pieczenie
Bardziej prawdopodobna jest infekcja grzybicza pochwy, szczególnie gdy:
- świąd jest intensywny,
- występuje pieczenie i podrażnienie sromu,
- wydzielina jest gęsta, biała i grudkowata.
Dlaczego objawy czasem „mylą”?
Nie każda pacjentka ma obraz „podręcznikowy”. Objawy mogą być mniej typowe, mogą też współistnieć różne zaburzenia. Z tego powodu rozpoznanie w gabinecie opiera się nie tylko na opisie dolegliwości, ale również na badaniu.
Dlaczego leczenie jest różne?
Waginoza bakteryjna i infekcje grzybicze pochwy wymagają odmiennych leków:
- Waginoza bakteryjna leczona jest preparatami działającymi na bakterie beztlenowe (najczęściej metronidazol lub klindamycyna – w postaci doustnej lub dopochwowej, zależnie od wskazań).
- Infekcja grzybicza pochwy leczona jest lekami przeciwgrzybiczymi (najczęściej azole dopochwowe lub flukonazol doustnie – dobór zależy od przebiegu i sytuacji klinicznej).
Stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych, gdy przyczyną dolegliwości jest waginoza bakteryjna, zwykle nie przynosi poprawy. Podobnie, leczenie przeciwbakteryjne nie leczy infekcji grzybiczej.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Konsultacja ginekologiczna jest wskazana szczególnie, gdy:
- objawy pojawiają się po raz pierwszy,
- dolegliwości są nasilone lub nawracają,
- objawy utrzymują się mimo zastosowania standardowych preparatów przeciwgrzybiczych dostępnych bez recepty,
- występują w ciąży lub w okresie jej planowania,
- pojawia się ból podbrzusza, gorączka lub krwawienie (to wymaga pilnej oceny i diagnostyki różnicowej).
Podsumowanie
Waginoza bakteryjna najczęściej objawia się nieprzyjemnym zapachem i rzadką, jednorodną wydzieliną. Infekcje grzybicze pochwy częściej powodują nasilony świąd, pieczenie, podrażnienie sromu oraz gęstą, białą wydzielinę. Ponieważ leczenie w obu przypadkach jest inne, przy utrzymujących się objawach lub nawrotach zalecana jest konsultacja lekarska w celu potwierdzenia rozpoznania i dobrania właściwej terapii w centrum medyczne Mokotów.
Źródła
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Bacterial Vaginosis – STI Treatment Guidelines.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Vulvovaginal Candidiasis – STI Treatment Guidelines.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Practice Bulletin No. 215: Vaginitis in Nonpregnant Patients.
- Sobel JD. Vaginitis. New England Journal of Medicine.