Waginoza bakteryjna

Waginoza bakteryjna (określana również jako bakteryjna waginoza lub waginoza bakteryjna pochwy) jest zaburzeniem mikrobioty pochwy, polegającym na zmianie jej składu ilościowego i jakościowego. Stan ten charakteryzuje się zmniejszeniem liczby bakterii z rodzaju Lactobacillus oraz nadmiernym namnażaniem bakterii beztlenowych.

Nie jest to klasyczna infekcja wywołana jednym patogenem. Waginoza bakteryjna stanowi najczęstszą przyczynę nieprawidłowej wydzieliny pochwowej u kobiet w wieku rozrodczym.

Waginoza bakteryjna – objawy

Waginoza bakteryjna objawy mogą mieć zróżnicowane nasilenie. U części pacjentek schorzenie przebiega bezobjawowo.

Najczęściej obserwowane dolegliwości obejmują:

• zmienioną wydzielinę pochwową, zwykle o jednolitej, rzadkiej konsystencji,
• nieprzyjemny zapach wydzieliny, często nasilający się po stosunku płciowym,
• uczucie pieczenia lub podrażnienia w obrębie pochwy (występujące u części pacjentek).

Objawy te nie są swoiste wyłącznie dla waginozy bakteryjnej i mogą występować również w innych jednostkach chorobowych, dlatego wymagają diagnostyki lekarskiej.

Waginoza bakteryjna – przyczyny i czynniki ryzyka

W odniesieniu do pytania o waginoza bakteryjna przyczyny należy podkreślić, że nie ustalono jednej, bezpośredniej przyczyny rozwoju tego zaburzenia. Waginoza bakteryjna jest następstwem zaburzenia równowagi mikrobiologicznej pochwy.

Dane z badań klinicznych i obserwacyjnych wskazują na czynniki, które mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia lub nawrotów waginozy bakteryjnej, jednak ich obecność nie przesądza o rozwoju choroby. Do takich czynników należą m.in.:

• irygacje pochwy, które mogą prowadzić do zmiany naturalnego środowiska pochwy,
• aktywność seksualna, w tym zmiana partnera lub brak stosowania prezerwatyw – waginoza bakteryjna wykazuje związek z aktywnością seksualną, choć nie jest jednoznacznie klasyfikowana jako choroba przenoszona drogą płciową,
• przebyte wcześniej epizody waginozy bakteryjnej, ponieważ schorzenie charakteryzuje się skłonnością do nawrotów.

U części pacjentek waginoza bakteryjna rozwija się mimo braku uchwytnych czynników ryzyka.

Waginoza bakteryjna – czy można zarazić partnera?

Pytanie „waginoza bakteryjna czy można zarazić partnera” pozostaje przedmiotem badań. Aktualna wiedza medyczna wskazuje, że:

• waginoza bakteryjna nie jest klasyczną chorobą zakaźną,
• obserwuje się jednak związek między nawrotami choroby a kontaktami seksualnymi,
• mikrobiota partnerów może odgrywać rolę w utrzymywaniu lub nawrotach zaburzeń mikrobiologicznych pochwy u części pacjentek.

Postępowanie w tym zakresie jest indywidualne i zależy od obrazu klinicznego, częstości nawrotów oraz aktualnych zaleceń.

Rozpoznanie waginozy bakteryjnej

Rozpoznanie waginozy bakteryjnej pochwy opiera się na badaniu ginekologicznym oraz badaniach diagnostycznych wydzieliny pochwowej. W praktyce klinicznej stosuje się ocenę obrazu klinicznego oraz badania laboratoryjne, w tym metody mikroskopowe lub testy diagnostyczne.

Rozpoznanie nie powinno być stawiane wyłącznie na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjentkę.

Waginoza bakteryjna – jak leczyć?

Odpowiadając na pytanie waginoza bakteryjna jak leczyć, należy podkreślić, że leczenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza.

Standardowe schematy terapeutyczne obejmują leki przeciwbakteryjne, najczęściej:

• metronidazol lub
• klindamycynę

w odpowiedniej postaci i czasie stosowania. Są to leki wydawane wyłącznie na receptę, dlatego ich zastosowanie wymaga wcześniejszej diagnostyki i ustalenia rozpoznania.

Dobór leczenia zależy od obrazu klinicznego, wywiadu, ewentualnych nawrotów oraz sytuacji szczególnych, takich jak ciąża.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Konsultacja lekarska w centrum medyczne Mokotów jest wskazana w przypadku wystąpienia objawów ze strony pochwy, w szczególności gdy pojawiają się:

• nieprzyjemnie pachnące upławy,
• pieczenie, świąd lub dyskomfort,
• pierwszy epizod takich objawów,
• nawrót dolegliwości po leczeniu,
• objawy w okresie ciąży lub jej planowania,
• ból w podbrzuszu, gorączka lub krwawienia międzymiesiączkowe.

Objawy te wymagają diagnostyki różnicowej i ustalenia właściwego postępowania.

Bibliografia

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Bacterial Vaginosis – STI Treatment Guidelines.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Vaginitis in Nonpregnant Patients.
3. Muzny CA, Taylor CM et al. An updated conceptual model on the pathogenesis of bacterial vaginosis. Journal of Clinical Microbiology.
4. Sobel JD. Bacterial vaginosis. Clinical reviews.
5. StatPearls. Bacterial Vaginosis. NCBI Bookshelf.