Infekcje bakteryjne pochwy nie stanowią jednej jednostki chorobowej. Jest to grupa schorzeń o różnej etiologii, w których dochodzi do zaburzenia prawidłowego środowiska pochwy i nadmiernego namnażania określonych bakterii.
Wspólną cechą tych stanów jest zmiana składu mikrobioty pochwy, jednak mechanizm choroby, obraz kliniczny oraz leczenie różnią się w zależności od rodzaju dominujących bakterii. Z tego powodu termin infekcja bakteryjna pochwy ma charakter ogólny i wymaga dalszego doprecyzowania diagnostycznego.
Podział infekcji bakteryjnych pochwy
Z klinicznego punktu widzenia infekcje bakteryjne pochwy można podzielić na kilka głównych grup:
- zakażenia związane z bakteriami beztlenowymi (waginoza bakteryjna),
- zakażenia wywołane przez bakterie tlenowe (aerobic vaginitis),
- zakażenia bakteryjne przenoszone drogą płciową,
- zakażenia związane z bakteriami oportunistycznymi.
Infekcja bakteryjna pochwy związana z bakteriami beztlenowymi (waginoza bakteryjna)
Charakterystyka
Najczęstszą postacią infekcji bakteryjnej pochwy jest waginoza bakteryjna, związana z nadmiernym wzrostem bakterii beztlenowych i zmniejszeniem liczby pałeczek Lactobacillus.
Najczęściej identyfikowane bakterie:
- Gardnerella vaginalis
- Atopobium vaginae
- Prevotella spp.
- Mobiluncus spp.
Infekcja bakteryjna pochwy – objawy
- jednorodna, rzadka wydzielina pochwowa,
- nieprzyjemny, charakterystyczny zapach wydzieliny,
- zwykle brak wyraźnych objawów zapalenia (brak silnego bólu i świądu).
Infekcja bakteryjna pochwy – przyczyny
- zaburzenie równowagi mikrobioty pochwy,
- irygacje pochwy i czynniki zmieniające jej środowisko,
- skłonność do nawrotów po wcześniejszych epizodach.
Infekcja bakteryjna pochwy – leczenie
Leczenie waginozy bakteryjnej opiera się na antybiotykach działających na bakterie beztlenowe.
Infekcja bakteryjna pochwy leczenie w tej grupie wymaga leczenia farmakologicznego dobranego przez lekarza.
- Infekcja bakteryjna pochwy wywołana przez bakterie tlenowe (aerobic vaginitis)
Charakterystyka
Jest to rzadsza, ale klinicznie istotna postać infekcji bakteryjnej pochwy, przebiegająca z wyraźnym odczynem zapalnym.
Najczęstsze bakterie:
- Escherichia coli
- Enterococcus faecalis
- Streptococcus agalactiae
- Staphylococcus aureus
Infekcja bakteryjna pochwy – objawy
- pieczenie i ból pochwy,
- świąd i zaczerwienienie śluzówki,
- wydzielina o zmienionym charakterze, zwykle bez typowego zapachu.
Infekcja bakteryjna pochwy – przyczyny
- uszkodzenie bariery śluzówkowej,
- zmniejszenie liczby bakterii ochronnych,
- czynniki sprzyjające stanowi zapalnemu.
Infekcja bakteryjna pochwy – leczenie
Infekcja bakteryjna pochwy leki w tej grupie dobierane są indywidualnie, zależnie od obrazu klinicznego i wyników badań. Leczenie różni się istotnie od terapii waginozy bakteryjnej.
- Infekcje bakteryjne pochwy przenoszone drogą płciową
Charakterystyka
Niektóre bakterie przenoszone drogą płciową mogą powodować objawy ze strony pochwy, choć nie są klasyfikowane jako waginoza bakteryjna.
Najważniejsze patogeny:
- Chlamydia trachomatis
- Neisseria gonorrhoeae
- Mycoplasma genitalium
Infekcja bakteryjna pochwy – objawy
- nieprawidłowa wydzielina,
- pieczenie, dyskomfort,
- objawy mogą być skąpe lub nieobecne.
Infekcja bakteryjna pochwy – leczenie
Wymaga leczenia antybiotykami zgodnie z obowiązującymi schematami oraz postępowania epidemiologicznego (diagnostyka i leczenie partnerów).
- Infekcje bakteryjne pochwy związane z bakteriami oportunistycznymi
Charakterystyka
Niektóre bakterie mogą być obecne w pochwie bezobjawowo, a ich znaczenie kliniczne zależy od kontekstu.
Najczęściej:
- Ureaplasma spp.
- Mycoplasma hominis
Infekcja bakteryjna pochwy – przyczyny i leczenie
Nie każda obecność tych bakterii wymaga leczenia. Decyzja terapeutyczna zależy od objawów, obrazu klinicznego oraz wyników badań.
Podsumowanie
Infekcje bakteryjne pochwy stanowią heterogenną grupę chorób o różnej etiologii. Prawidłowe rozpoznanie rodzaju infekcji jest kluczowe dla skutecznego leczenia. Objawy nie pozwalają na samodzielne ustalenie rozpoznania, dlatego diagnostyka i leczenie powinny być prowadzone przez lekarza w centrum medyczne Mokotów.
Bibliografia
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Bacterial Vaginosis – STI Treatment Guidelines.
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Vaginitis in Nonpregnant Patients.
- Muzny CA, Taylor CM. An updated conceptual model on the pathogenesis of bacterial vaginosis. Journal of Clinical Microbiology.
- Donders GGG et al. Aerobic vaginitis: no longer a stranger. BJOG.
- Sobel JD. Vaginitis. New England Journal of Medicine / Clinical Reviews.
- StatPearls. Bacterial Vaginosis; Vaginitis. NCBI Bookshelf.